
{"id":226,"date":"2017-09-25T14:54:54","date_gmt":"2017-09-25T12:54:54","guid":{"rendered":"http:\/\/188.227.200.150\/~lahntal\/?page_id=226"},"modified":"2025-03-08T18:12:19","modified_gmt":"2025-03-08T17:12:19","slug":"planning-landscahpsbouw","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/lahntalbahn.nl\/index.php\/planning-landscahpsbouw\/","title":{"rendered":"0. Planning landschapsbouw"},"content":{"rendered":"<p><strong>Brochure Landschapsmodelbouw<\/strong><br \/>\n<strong>1. Planning<\/strong><\/p>\n<p>Van voorbeeld naar model<br \/>\nIn het begin was er de werkelijkheid van het echte landschap; het voorbeeld\u2026.!<br \/>\nOf te wel, voordat we een (deel van) een modelspoorbaan gaan ontwerpen of bouwen, was er een idee \/ een beeld van hoe het er uit zag en hoe het zou moeten worden. Als het idee was; hoe krijg ik zoveel mogelijk spoor en zoveel mogelijk rijmogelijkheden\/treinen op een beperkte ruimte, dan kunnen we kort zijn: er is geen voorbeeld in de werkelijkheid te vinden. Een ontwerp voor\u00a0\u00a0een (te) kleine ruimte\/ oppervlak is al moeilijk genoeg, maar wordt &#8211; hoe legitiem ook- als het geheel wordt vol gebouwd niet meer dan een fantasie, die weinig met de werkelijkheid of met\u00a0modelspoor van doen heeft. De leidraad is;\u00a0minder is meer,\u00a0(anders gezegd \u2018in de beperking toont zich de meester\u2019 of \u2018small is beautiful\u2019!)<br \/>\nIn deze handleiding gaat het om de benadering van de werkelijkheid als voorbeeld voor het modellandschap en daarin -en op volgend- het modelspoor ontwerp.\u00a0In theoriewas daarbij het (model) landschap er eerst en is de (model) spoorlijn pas veel later in het landschap aangelegd. In die lijn moeten we bedenken hoe ons landschap (echt of verzonnen) vorm heeft gekregen in de loop der tijden. Daarbij gaat het om de ontwikkeling van het landschap in geologie\/geografie, ecologie, cultuur\/ landgebruik\/ bebouwing, etc. Het maakt daarbij niet uit of het voorbeeld een \u2018echt\u2019 bestaand landschap is, of door ons zelf verzonnen; het \u2018verhaal\u2019 moet kloppen.<br \/>\nDat \u2018kloppen\u2019 betekent in onze modelspoor werkelijkheid, dat een modelspoortrac\u00e9, bruggen, tunnels, etc. in het landschapsverhaal moeten passen. Zo \u2013en niet anders-\u00a0\u00a0is het spoor ingepast in het bestaande landschap.<br \/>\nMaar; in onze modelspoor \u2018werkelijkheid\u2019 is het in de praktijk natuurlijk\u00a0precies andersom; we hebben een door ons zelf ontworpen, uitgewerkt\/gewenst baan\/spoor ontwerp, en onze ontwerp opgave is dus om de echte \u2019werkelijkheid\u2019 van het landschap, etc. in ons modelspoorbaan ontwerp en de uitvoering daaraan aan te passen, met alle noodzakelijke beperkingen en compromissen.<br \/>\nDeze\u00a0\u2018omgekeerde\u2019\u00a0werkelijkheid is dan ook de rode draad bij het ontwerpen van een modelspoorbaan in een \u2018bijpassend\u2019 modellandschap.<br \/>\nBij het ontwerpen van een modelspoorbaan, ook al is het een eigen \u2018fantasie\u2019, is het dus wenselijk en nodig om te kijken naar de werkelijkheid. Het grote voorbeeld is letterlijk en figuurlijk het voorbeeld en de inspiratie voor het model. De werkwijze daarbij is een beschouwing en studie in voortdurende wisselwerking tussen werkelijkheid en model; dit geldt zowel voor het landschap\/ bebouwing als het spoor\/trac\u00e9.<br \/>\nSchematisch ziet dat er b.v. zo uit:<br \/>\n\u00advoorbeeld landschap\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u21d4\u00a0 \u00a0 \u00a0voorbeeld spoor\u00a0\u00a0\u00ad<br \/>\n\u21d3 \u00a0 \u00a0idee landschap\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u21d4\u00a0 \u00a0 \u00a0idee spoor<br \/>\n\u21d3\u00a0 \u00a0 landschapsplan\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u21d4\u00a0 \u00a0 \u00a0sporenplan<br \/>\n\u21d3 \u00a0 \u00a0landschapsontwerp\u00a0 \u00a0\u21d4\u00a0 \u00a0 \u00a0sporenontwerp<br \/>\n\u21d3 \u00a0 \u00a0voorbeeld\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 =\u00a0 \u00a0 \u00a0 model<\/p>\n<p>Dus de wisselwerking begint met het\u00a0\u00a0bekijken en bestuderen van de werkelijkheid van het spoor in het landschap. Daarna volgen de eerste idee\u00ebn over (model)landschap en spoor. In een voortdurende wisselwerking en vergelijking met het voorbeeld \/ de werkelijkheid, wordt het landschaps-\/ sporenplan ontwikkeld. Na opnieuw vergelijken; verbetering en correctie kan het geheel worden uitgewerkt in het landschapsontwerp en sporenontwerp.<br \/>\nDaarmee is in principe het planningstraject doorlopen:\u00a0van voorbeeld naar model.<\/p>\n<p>Bij het bekijken\/ beschouwen\/bestuderen\/van (of fantaseren over) de werkelijkheid\/van het voorbeeld gaat het bij de ori\u00ebntatie b.v om de volgende aspecten:<\/p>\n<p><strong>Ori\u00ebntatie<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Beeld van het landschap; open\/ gesloten, reli\u00ebf\/ waterlopen, hard\/zacht, etc.<\/li>\n<li>Geologisch\/geografisch; bodem\/gesteente, hoogte verschillen, rotsen,etc.<\/li>\n<li>Ecologisch; vegetaties\/ bostypen (loof-naald), dierenleven, etc.<\/li>\n<li>Cultuurlijk; menselijk gebuik\/ grondgebruik\/bebouwing\/ \u2018kunst\u2019werken, etc.<\/li>\n<li>Literatuur; landschap beschrijving\/ natuur &#8211; cultuurgeschiedenis, etc.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Methoden<\/strong><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Bezoek terplekke (essentieel voor het beeld; wat kan wel en niet in model!)<\/li>\n<li>Films\/ video\u2019s\/dvd\u2019s\/dia\u2019s\/foto\u2019s<\/li>\n<li>Topografische kaarten; plat \u2018model\u2019 van het landschap\/ bebouwing\/spoor<\/li>\n<li>Literatuur; b.v. \u2018Eisenbahn Journal\u2019 specials<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><em>Tip; Topografische kaarten<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>Topografische kaarten (bij voorkeur 1: 25.000) geven een goede \u2018platte\u2019 indruk van het landschap. Ze zijn zeer gedetailleerd en geven vele kenmerken weer; hoogteligging\/hoogte lijnen, reli\u00ebf, waterlopen, bebouwing, infrastrctuur, \u2018kunst\u2019 werken, etc. Ook spoortrac\u00e9 \u2018s , insnijding, dijken\/opvulling, bruggen, tunnels, etc. worden goed weergegeven. Bestudering van tpografische kaarten, op zoek naar interessante \u2018spoorse\u2019 situaties, is aan te bevelen ter voorbereiding op een echt (foto) bezoek ter plekke. \u00a0<\/em><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"506\">Top. 1:50.000 Hochtaunus Nord. Limburg a.d. Lahn &#8211; Runkel<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-3580\" src=\"http:\/\/lahntalbahn.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Topgrafische-kaart.jpg\" alt=\"\" width=\"876\" height=\"637\" srcset=\"https:\/\/lahntalbahn.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Topgrafische-kaart.jpg 876w, https:\/\/lahntalbahn.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Topgrafische-kaart-300x218.jpg 300w, https:\/\/lahntalbahn.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Topgrafische-kaart-768x558.jpg 768w, https:\/\/lahntalbahn.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Topgrafische-kaart-720x524.jpg 720w, https:\/\/lahntalbahn.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Topgrafische-kaart-520x378.jpg 520w, https:\/\/lahntalbahn.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Topgrafische-kaart-320x233.jpg 320w\" sizes=\"auto, (max-width: 876px) 100vw, 876px\" \/><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<ul>\n<li><u>Wisselwerking Landschap, Bewoning\/verkeer, spoorlijn<\/u><\/li>\n<\/ul>\n<p>Zoals gezegd; het landschap was er eerst en de menselijke invloed en verandering kwamen later. Bebouwing, bruggen, wegen zijn (meestal) logisch in het landschap toegevoegd.<br \/>\nWeg verbindingen volgen zoveel mogelijk de contouren (hoogtelijnen, waterlopen) van het landschap. Voor spoorlijnen geldt dat des te meer; sterke stijgingen etc. zijn uit den boze ! Tandrad en opdruk\/ \u2018Nachschub\u2019 bedrijf worden alleen toegepast waar het echt niet anders kan. Tunnels en bruggen worden uitgekiend aangelegd en alleen daar waar het echt noodzakelijk is. De kosten overwegingen waren daarbij vooral bepalend. Pas sinds kort, met de aanleg van hoge snelheids lijnen (TGV, ICE), wordt net als al eerder bij autobanen, &#8211; ondanks de zeer hoge kosten-\u00a0 de kortste weg van A naar B gevolgd bij de spoorbouw (een streep door het landschap\u2026!) Een tunnel of brug extra, maakt nu veel minder uit dan vroeger., vgl. de kosten van het Nederlandse\u00a0 HSL trac\u00e9 !! \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Voor de meesten van ons, als modelspoorders , (muv zeer modern\/ heden\/toekomst; Tijdperk 5\/6) is de klassieke aanleg van spoorlijnen (Tijdperk 1- 4) richting gevend. Kenmerkend zijn daarbij:<\/p>\n<p>Landschap eerst, spoorlijn later:<\/p>\n<ul>\n<li>Spoorlijn volgt contouren landschap (rivieren, hoogtelijn),<\/li>\n<li>Tunnels + bruggen alleen waar nodig \/uitgekiend<\/li>\n<li>Rail(+ weg\/ bundeling), van A naar B zo mogelijk kortste weg.<\/li>\n<li>Rail heeft noodzakelijke compromissen i.v.m. beperkte stijgingen<\/li>\n<\/ul>\n<h5>1.3.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <u>Beperkingen van Werkelijkheid naar Model<\/u><\/h5>\n<p>De huidige modellen van treinen, auto\u2019s, gebouwen en andere scenery (van Z \u2013 2) zijn bijna perfect op schaal en vaak zeer gedetailleerd. De beperkingen van de verkleining, b.v. in de mal aangegoten details, etc. zijn compromissen, die niet opvallen en die we als vanzelf aanvaarden en begrijpelijk vinden. Met enig handwerk en detaillering, supering, kan zelfs in schaal N nog verder verfijnd worden. De beperking van de verkleining laat zich dus vergaand door \u2018make \u2013up\u2019 en camouflage weg werken.<\/p>\n<p>Bij de landschaps bouw is het in feite niet anders ; tot op het nivo van grashalmen, aparte planten, bloemen en \u2013 sinds kort- paddenstoelen en varens (Busch HO), kan het detailnivo zeer ver worden doorgevoerd. Prachtig dus, \u2026.<strong>maar er zijn andere, grote beperkingen..!<\/strong><\/p>\n<p>Die beperkingen in de landschapbouw (en ook in de spoorbouw) hebben alles te maken met de <strong>dimensies van het voorbeeld<\/strong>. Afstanden, hoogtes, dieptes laten zich maar moeilijk in model nabootsen, gegeven de beschikbare ruimte\/ dimensies voor onze modelbaan. Zeker thuis, maar ook bij een club- of module baan. Zelfs reusachtige modelbanen, zoals bij \u2018Modellbahn Wunderland\u2019 (Hamburg), kunnen de dimensies van de (verkleinde) werkelijkheid niet eens benaderen. Onze NL Vaalserberg (320m), eigenlijk een heuvel, zou in model in schaal N al 2 meter hoog zijn en in HO zelfs bijna 4 meter!<\/p>\n<p>Bij spoorbouw lopen we tegen het zelfde probleem aan; een uitwijkspoor bij een station (voorbeeld min. 300m), zou in N al ongeveer 190 cm\/ 2m zijn, in HO zelfs bijna 400cm\/ 4m !<\/p>\n<p><strong>Het zal duidelijk zijn, dat we bij de grote dimensies van het <em>voorbeeld<\/em> landschap en het spoor, de afstanden\/ lengte en de hoogte in <em>model<\/em> zullen moeten beperken en trucs en camouflage moeten toepassen om toch (het beeld) van de werkelijkheid na te bootsen. <\/strong><\/p>\n<p>Samenvattend nog even de beperkingen door de \u2018maten\u2019 van het landschap:<\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li>Schaal N:\n<ul>\n<li>\u00a0 \u00a01 km\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 =\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 6,25\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 m<\/li>\n<li>\u00a0100\u00a0 m\u00a0 \u00a0 \u00a0 =\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 62,5\u00a0\u00a0\u00a0 cm<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>Schaal HO:\n<ul>\n<li>\u00a0 1 km\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 =\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00b112\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 m<\/li>\n<li>\u00a00\u00a0 m\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 =\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00b1120\u00a0\u00a0\u00a0 cm<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dit betekent dus, dat zowel afstanden\/lengtes , als hoogteverschillen moeilijk in model zijn om te zetten. Met trucs, camouflage, etc. moet e.e.a. zo goed mogelijk als een \u2018logische\u2019 suggestie nagebootst worden.<\/p>\n<p>Voor de landschaps \u2013 en spoorplanning betekent dat dus:<\/p>\n<ul>\n<li>Beperk de plannen!!<\/li>\n<li>Hoek- en \u2018langs de wand\u2019 banen geven meer ruimte suggestie<\/li>\n<li>Diagonale rail ontwerpen en flauwe bogen(flex-rail)<\/li>\n<li>Scherpe keuzes; geen alpen + polder + zeehaven<\/li>\n<li>Suggereer hoogte + afstand, bv. achtergronden, sky-board, spiegel(zie verder)<\/li>\n<li>Tussen-tunnels, viaducten, bruggen, etc.; hulpmiddelen bij suggestie van afstand<\/li>\n<li>Etage opbouw van baan\/landschap suggereert hoogte<\/li>\n<\/ul>\n<p>Copyright \u00a9 2001-113 Fred Baerselman All rights Reserved.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/lahntalbahn.nl\/index.php\/landschapsbouw\/\"><span style=\"color: #3366ff;\">&gt;&gt; Terug<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Brochure Landschapsmodelbouw 1. Planning Van voorbeeld naar model In het begin was er de werkelijkheid van het echte landschap; het voorbeeld\u2026.! Of te wel, voordat we een (deel van) een modelspoorbaan gaan ontwerpen of bouwen,&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":92,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-226","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lahntalbahn.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/226","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lahntalbahn.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/lahntalbahn.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lahntalbahn.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lahntalbahn.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=226"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/lahntalbahn.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/226\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3592,"href":"https:\/\/lahntalbahn.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/226\/revisions\/3592"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lahntalbahn.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=226"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}